¿SABÍAS QUE...? > Estrata
Estrata izenaz ezagutzen da gaur egun herriko kale izendegian Tomas Lopez kalea bezala izendatua dagoena. Hain zuzen, 1970ean erabaki zuen Udalak estrataren ordez beste izen hori jartzea. Oraindik ere lehengo izen hori oso hedatua dago herritarren artean.
Hala ere, estrataren aipamenak oso antzinakoak dira. Hala, Santa Klara ermita txiroen ospitalea zen garaian, idatzietan aipatzen da ermita eta Gaztelutxo baserria lotzen zituen bidea; hau da, estrata.
Egun, errepide gisa ezagutzen dugun arren, garai batean alboko horma txikiek eusten zuten harri zabal eta ederrez osatutako galtzada izan zen. Batez ere, Patxiku zelaira joateko gurdibide gisa eta aziendak ferratokira eramateko bide bezala erabiltzen zen.
Aldatz pikua zen, eta hortik etorriko zaio estrata izena.
Estrata herriko bi hilerrien artean pasatzen zen, Gaztelutxoko hilerria eta hilerri zaharraren artean, hain zuzen.
Patxiku zelaia, berriz, oso ospetsua izan zen herrian, bertan egiten baitzen San Joan surik handiena, eta festa ederra antolatzen zuten haren inguruan. Gainera, frankismo garaian, oso jendetsuak izan ziren kantaldiak eta jaialdiak egin ziren.
Azkenik, 1972an porlanez estali zuten eta egun duen itxura hartu zuen.
Topónimo: Estrata
| Título | Entrada |
| Zaria | Handi ezezaguna |
| Orereta Kalea | Aldapan gora harresiaren paralelo |
| Eliz Kalea | Txikitoren tartetik gora |
| Malbazar | Malbazarko txabolatik abiatuz |
| Esmalteria | Koldo Mitxelena plaza aurretik Esmalteria lantegia |
| Niessen | Lantegia izan eta merkatalgune bilakatu zen esparrua |
| Torrekua | Harrizko aurpegi misteriotsua |
| Morrontxo | Nafarroako ateko zaindari |
| Santxoenea kalea | Erdi Aroko hainbat etxeren peskizan |
| Beingoerrota | Errota Oiartzun ibaiaren bokalean |
| Ozizpe | Itsasoz inguraturik ez dagoen uhartea |
| Esnabide | Kaleko oinetakoen aldalekua |
| Gaztelutxo | Harrera etxea bilakatu den baserria |
| Foruen Plaza | Herriko bizitzako topagunea |
| Kapitanenea Kalea | Armarriak dituzten etxeen kaleat |
| Añabitarte | Nabigatzaileak, baserritarrak eta ikasleak |
| Aitzeta | Trikuharriak berreskuratutako toponimoa |
| Txoritokieta | Gotorlekuaz gain, baserria, zutarria eta mendia |
| Zubitxo | Lehortutako padura |
| Morrongilleta | Kalezulo izatetik kale izatera |
| Santa Klara | Frantziako ateko errebala |
| Calle Santa Maria | Udaletxetik itsasora joateko bidea |
| Mikelazulo | Txoko xarmangarria Nafarroako bidean |
| Arramendi | Gertakizunei begira talaiatik |
| Bizarain | Jatorrizko izena galdu duen mendia |
| Landarbaso | Lehen populatzaileen bizilekua |
| Añarbe | Historiako pasarte aberatsa urpean |
| Altzate | Lehen izena berreskuratuko duen auzoa |
| Basanoaga | Herria eraikitzeko kokapen berria |
| Markola | Iratxoen basoa omen |
| Listorreta | Nestor Basterretxearen eskultura ikusgai |
| Perurena | Txirrindulari ospetsuaren baserria |
| Erdialdea | Harresitutako hiribilduaren oinordeko |
| Zamalbide | Eraldaketa sakonak pairatzen ari den nekazal ingurua |
| Etxeberrieta | Oiartzun ibaiaren beste aldea |
| Pontika | XV. mendeko baserria, herriko zaharrenetakoa |
| Itzieta-Iztieta | Itsasoari irabazitako lurra |
| Kaputxinoak | Komentua Matxingo lurmuturrean |
| Lartzabal | Igande arratsaldetako Touring-aren partidu haiek. |
| Ondartxo | Azken ontziolan egindako ontziaren uretaratzea. |
| Olibet | Hortik datorkigu gaileteroak goitizena. |
| Ugarritza | Eremu zabal eta ezezaguna. |
| Txirrita | Bertsolariak ezaguna egin zuen baserria |
| Gaztañedo | Sorgina erratz gainean |
| Sorginzulo | Izenez aldatu zen auzoa |
| Fanderia | Fanderiako pentsuak ez merkeenak, bai onenak! |
| Gabirierrota | Burdinola, errota, baserria eta, azkenik, auzoa. |
| Alaberga | Linea elektrikoa izan zuen lehen baserria. |
| Agustinak | Moja Agustindarrak auzoko lehen populatzaileak. |
| Beraun | Arditurriko berunaren hustutokia. |